JETË

From victim of bullying to billionaire

From victim of bullying to billionaire

By Will Dunn

In the science-fiction novel "Excession" by the late Scottish writer Iain M. Banks, a black sphere appears orbiting a distant star. Like Kazimir Malevich's painting "Black Square", which shocked the Russian audience when it was first exhibited in 1915, the object contradicts the traditional meaning.

Impermeability gives him power: without moving or reacting - simply being impossible to understand - he gathers the civilizations around him and leads them to war. Most rich people use small companies called "family offices" to manage their money and legal operations.

Elon Musk's family office is called Excession LLC. This is probably just a sign of the science-fiction novels that Musk read and enjoyed when he was little. But maybe that also shows something about how he engages with the world. If it is impossible to understand or predict, then it is indisputable.

It can move through markets like a perfect black sphere, impervious to criticism or doubt. The latest biography of the richest man in the world, identifies many reasons why a man like Musk may be obsessed with inviolability. Michael Vlismas, who attended the same school in Pretoria as Musk, mixes his experiences with stories from Musk's friends, acquaintances and childhood teachers to give us an overview of the South African education system in the 1980s.

A world with an uncompromising discipline, with social divisions and endless harassment. When he was 12, Musk was hit in the head by an older boy and with enough force to push him down a ladder. After the group of bullies collapsed, they beat their victim so badly that Musk spent two weeks in hospital.

The school principal would later state that "Bullying was accepted as part of the growth process." Musk's parents, Maye and Errol, divorced when he was just 8 years old. Maye was a former model, who got engaged to Errol against her will. Errol arrived at her home without warning and proposed to her.

Edhe kur ajo refuzoi, ai gjithsesi i njoftoi prindërit e saj për fejesën e tyre. Në librin e saj “Një grua bën një plan”, të cituar nga Vlismas, ajo e përshkruan martesën e saj 9-vjeçare si një “ferr” të karakterizuar nga dhuna, kontrolli maniakal i bashkëshortit dhe tradhtitë e tij.

Dy vjet pas ndarjes së tyre, Elon 10-vjeçar u transferua të banonte me babain e tij. Ekonomia e Afrikës së Jugut lulëzoi në vitet 1970, kur çmimi i arit u rrit pothuajse 15-fish. Errol ishte një inxhinier me interesa të shumta në biznes dhe familja Musk ishte e pasur. Maye mendon se i biri vendosi të largohet nga apartamenti i saj që kishte vetëm një dhomë gjumi tek shtëpia e Errol, kur i ati i kishte blerë shumë libra fantastiko-shkencor dhe komike dhe më e rëndësishmja, një kompjuter.

Por një luks i tillë e pati një çmim. I ati i Musk kujtohet si një moralist i shthurur dhe me një temperament të paqëndrueshëm. Errol e ka pranuar në intervista se ai qëlloi për vdekje 3 njerëz që kishin hyrë në pronën e familjes (ai u shpall i pafajshëm, bazuar në ligjin e vetëmbrojtjes). Po ashtu, në moshën 72-vjeçare ai u bë babai e një fëmije me vajzën 30-vjeçare të gruas së tij të dytë, të cilën e kishte rritur që në moshën 4-vjeçare.

Elon Musk e ka përshkruar babanë e tij në intervista si “një qenie njerëzore të tmerrshme”. Ai tregon se trashëgoi nga i ati njëfarë paparashikueshmërie në sjelljet e tij. Por nuk ka dyshim se trashëgoi edhe aftësinë për të fituar para. Musk shiti softuerin e tij të parë, një video-lojë të quajtur Blastar, kur ishte ende 12-vjeç.

Kodi për lojën u botua në revistën “PC and Office Technology”, dhe Musk u pagua 500 dollarë. Ai filloi të investonte në bursë që kur ishte adoleshent. Në vitin 2009, rrëfeu se kur ishte 15-16 vjeç, bëri disa investime të mira në bursën e Afrikës së Jugut, duke 3-fishuar me shpejtësi aksionet e tij.

Musk kishte ambicie të largohej nga Afrika e Jugut, por pasi mbaroi shkollën e mesme u regjistrua për të studiuar menaxhim financiar në Universitetin e Pretorias.

Kjo lëvizje ishte edhe një mënyrë për të shmangur rekrutimin në ushtri. Në atë kohë, qeveria e Aparteidit po luftonte kundër lëvizjes për pavarësinë e Namibisë, dhe kishte nevojë për shumë të rinj që t’i hidhte në fushën e betejës. Ata që refuzonin rekrutimin mund të përballeshin me disa vite burg.

Nuk është e qartë se në çfarë mase Musk ndoqi universitetin. Brenda disa muajsh ai u largua nga vendi kur ishte vetëm 17 vjeç, dhe shkoi në Kanada, ku kishte lindur nëna e tij dhe ku kishte të drejtën e një pasaporte që do ta çonte më pas Shtetet e Bashkuara. Në fillim nisi studimet në një universitet në Kanada.

Kur mbërriti në Silicon Valley – pasi u transferua në Universitetin e Pensilvanisë, u transferua në Kaliforni në vitin 1995 – donte të niste punë në Netscape, në atë kohë kompania më e njohur në biznesin në zhvillim të internetit. Pasi aplikimi i tij u shpërfill, ai shkoi në selinë e kompanisë dhe priti në holl.

Por sërish askush nuk e përfilli. Ndaj Musk dhe vëllai i tij më i vogël, Kimbal, hapën kompaninë e tyre në internet të quajtur Zip2. Ai e ka pranuar edhe ndihmën financiare nga iati, edhe pse e ka cilësuar “si të parëndësishme”. Ndoshta nga pasiguria apo nevoja për të arritur suksesin vetë, pa ndihmën e babait, Elon nisi të punonte shumë.

Ai shpenzonte minimalisht për kompaninë, duke fjetur në zyrë, dhe duke bërë dush në një banjo publike aty pranë. Në vitin 2004 blen Tesla-n, kompaninë e makinave elektrike ndërsa në vitin 2012 SpaceX, biznesin e raketave dhe satelitëve. Musk nisi të punojë deri 120 orë në javë, duke përdorur pilula gjumi për të pushuar disa orë në zyrë përpara se të fillonte një ditë tjetër rraskapitëse.

Duket si një jetë e zymtë dhe e mjerueshme. Por mund të ketë qenë edhe një formë arratisjeje. Në vitin 2002, pak kohë pasi Musk shiti biznesin e tij të dytë të suksesshëm (platforma e pagesave në internet PayPal), ai dhe bashkëshortja e tij Justine e humbën fëmijën e tyre të parë. Por më vonë do të bëheshin më binjakë, dhe pastaj trinjakë.

Ata patën një divorc të trazuar në vitin 2008. Ambicia më e madhe e Musk është të ndërtojë një qytetërim të ri në planetin Mars, dhe arsyeja e tij për këtë projekt, është e njëjtë me arsyen e tij për krijimin e një tregu të ri për makinat elektrike: ta shpëtojë njerëzimin nga zhdukja.

Maybe this is a Messiah (World Savior) Complex, or maybe it's a technique used to bring some other cars off the market. What is certain is that he has been helped in this vision by the financial markets, which like Musk, reached a low point in 2009, but then grew with unprecedented momentum.

14 years of low interest rates and nearly $ 27 trillion in cash introduced through the "quantitative easing" scheme produced the market with the largest growth in history. So more than anyone else in the world, Musk is a creature of the huge stock boom. At its peak, in the fall of 2021, Tesla reached a value of over $ 1.2 trillion, and Musk became the first person with a fortune estimated to exceed $ 300 billion.

Taken with abbreviations from "New Statesman" - Bota.al